Ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου και ο π.Ιωάννης Ρωμανίδης.

Ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης καί η «Εμπειρική Δογματική»

Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

1. Πώς ανακάλυψα τόν π.Ιωάννη Ρωμανίδη

Η ανακάλυψη εκ μέρους μου τού π. Ιωάννου έγινε προοδευτικά. Τόν γνώρισα, όπως περίπου γνωρίζει κανείς κάποιον καλλιτέχνη, αφού πρώτα ακούει γι’ αυτόν, έπειτα θαυμάζει τά έργα του καί στήν συνέχεια συναντά καί τόν ίδιο προσωπικά.

Στήν Θεολογική Σχολή Θεσσαλονίκης, όπου σπούδαζα (1964-1968) καί στά επιλεγόμενα μαθήματα άκουσα γι’ αυτόν, γιά πρώτη φορά, πρίν έλθη στήν Ελλάδα. Στό επιλεγόμενο μάθημα τής Πατρολογίας, μέ τόν καθηγητή Παναγιώτη Χρήστου, έγινε κάποτε τό 1967 συζήτηση γιά ένα θεολογικό ζήτημα. Μερικοί μεταπτυχιακοί από τήν Θεολογική Σχολή Τιμίου Σταυρού Βοστώνης Αμερικής αναφέρθησαν διεξοδικώς στόν άγιο Ιγνάτιο τόν Θεοφόρο καί μετά σέ άλλους Αποστολικούς Πατέρας τής Εκκλησίας. Τότε ο καθηγητής Παναγιώτης Χρήστου είπε: «γνήσιοι μαθητές τού Ρωμανίδη». Τήν εποχή εκείνη ο π. Ιωάννης δίδασκε στήν Θεολογική Σχολή Βοστώνης καί βέβαια ησχολείτο ιδιαιτέρως μέ τούς αγαπητούς του Αποστολικούς Πατέρας.

Στό τέλος τού τετάρτου έτους τών σπουδών μου ο καθηγητής Ιωάννης Καλογήρου, πού μάς δίδασκε κατά ανάθεση τό μάθημα τής Δογματικής, αφού η έδρα ήταν κενή, μάς ανήγγειλε, μέ μεγάλη χαρά ότι εξελέγη νέος Καθηγητής γιά τήν Δογματική, ένας μεγάλος θεολόγος από τήν Αμερική καί θά άρχιζε τά μαθήματα τήν επομένη χρονιά. Βέβαια, ακούγαμε γι’ αυτόν, γιά τήν συζήτηση πού προκάλεσε, πρίν λίγα χρόνια στήν Θεολογική Σχολή Αθηνών, η διδακτορική του διατριβή πού είχε υποβληθή. Όμως, έλαβα τό πτυχίο τής Θεολογικής Σχολής, χωρίς νά έχη αρχίσει τήν παράδοση τών μαθημάτων του καί έτσι δέν τόν γνώρισα τότε προσωπικά. Άκουγα γι’ αυτόν από τά πνευματικά μου παιδιά πού σπούδαζαν στό Πανεπιστήμιο τής Θεσσαλονίκης καί ομιλούσαν μέ ενθουσιασμό γι’ αυτόν. Μού έφερναν νά ακούσω διάφορες μαγνητοφωνημένες κασέτες καί τά πρώτα κείμενά του. Αγόρασα τό βιβλίο τής «Δογματικής» του καί άρχιζα νά τήν διαβάζω μέ ικανοποίηση καί ενθουσιασμό.

Αργότερα τόν γνώρισα προσωπικά στήν Αθήνα, μετά τήν αναγκαστική, πλήν όμως μέσα στό σχέδιο τού Θεού, μετακίνησή μου εκεί από τήν Εδεσσα, στό Γραφείο τού δικηγόρου κ. Αθανασίου Σακαρέλλου, τόν οποίον αγαπούσε πολύ, όπου παρέδιδε μαθήματα σέ έναν κύκλο είκοσι μέ τριάντα μαθητών, καί ήμουν ακροατής διαφόρων παραδόσεών του στόν Ιερό Ναό τής Αγίας Μαρίνης Ιλισίων. Θυμάμαι μιλούσε μέ σταθερό καί αυθεντικό τρόπο, χωρίς νά έχη μπροστά του σημειώσεις καί συνέδεε στενά τήν θεολογία μέ τήν ιστορία. Στήν παράδοσή του είχε στόχο. Μέ τόν καιρό γνωρισθήκαμε καλύτερα, τόν επισκεπτόμουν στό σπίτι του, συμφάγαμε σέ διάφορα φιλικά σπίτια, πήγαμε μαζί στό Βανκούβερ τού Καναδά γιά νά παραδώσουμε μαθήματα γιά τρείς ημέρες σέ ειδικό σεμινάριο πού διοργάνωσε η Orthodox Church of America (OCA) καί είχαμε καθημερινή σχεδόν τηλεφωνική επικοινωνία. Τελικά, μού ζήτησε νά τόν προσλάβω στήν Ιερά Μητρόπολή μου ως Ιερέα, πράγμα πού έγινε μετά από απολυτήριο πού εξεδόθη από τήν Ιερά Αρχιεπισκοπή Αμερικής, χωρίς βεβαίως νά εγγραφή στούς μισθολογικούς κατάλόγους. Τόν εκτιμούσα, τόν αγαπούσα καί τόν σεβόμουν γιά τήν θεολογία πού δίδασκε, αλλά κυρίως γιά τό ταπεινό καί ευγενικό του ύφος. Δικά μου πνευματικά παιδιά τόν βοηθούσαν σέ διάφορες εργασίες του, αφιερώνοντας πολύ χρόνο μαζί του, ακόμη καί τίς νυκτερινές ώρες.

2. Πώς εξετίμησα τά κείμενά του

Είχα τήν εξαιρετική ευλογία από τόν Θεό νά είμαι φοιτητής στήν Θεολογική Σχολή Θεσσαλονίκης, μέσα στό κέντρο τής μελέτης τών έργων τού αγίου Γρηγορίου τού Παλαμά. Έτσι, διάβαζα γιά τήν θεολογία τού μεγάλου αυτού αγιορείτου καί θεόπτου Πατρός, όπως επίσης διάβαζα καί τά έργα τών μεγάλων Πατέρων τής Εκκλησίας, επισκεπτόμουν τό Άγιον Όρος καί είχα επικοινωνία μέ τούς ερημίτας πατέρας, τούς οποίους ρωτούσα γιά τήν ευχή καί γενικά γιά τήν πνευματική ζωή. Στήν Έδεσσα, ο αείμνηστος γέροντάς μου Μητροπολίτης Καλλίνικος μέ προέτρεψε νά μελετώ τά έργα τού αγίου Νικοδήμου τού αγιορείτου, ιδίως τό Συμβουλευτικόν Εγχειρίδιον καί τό Εορτοδρόμιον, καί τών άλλων φιλοκαλικών Πατέρων. Έπειτα, γνώρισα τόν γέροντα Σωφρόνιο από τόν οποίο ωφελήθηκα πολύ. Αργότερα διάβασα όλα τά εκδοθέντα κείμενα τού αγίου Συμεών τού Νέου Θεολόγου.

Ευρισκόμενος μέσα σέ αυτήν τήν ατμόσφαιρα γνώρισα τά κείμενα τού π. Ιωάννου Ρωμανίδη καί τά εκτίμησα δεόντως. Κατάλαβα τήν πνευματική τους συγγένεια μέ τά έργα τών Πατέρων τής Εκκλησίας. Στήν πραγματικότητα ο π. Ιωάννης συνδύαζε άριστα τήν ησυχία μέ τήν θεολογία, τήν άσκηση μέ τήν καθηγητική έδρα, τήν προσευχή μέ τήν θεολογική έκφραση.

Έτσι, μπορώ νά πώ ότι δέν διάβασα πρώτα τά κείμενα τού π. Ιωάννου Ρωμανίδη καί στήν συνέχεια ανέτρεξα στά έργα τών αγίων Πατέρων, αλλά πρώτα είχα μελετήσει τά έργα όλων τών γνωστών καί μεγάλων ησυχαστών Πατέρων καί στήν συνέχεια γνώρισα τά έργα τού μακαριστού καθηγητού. Ένοιωσα ότι είχε καταλάβει τό πνεύμα τών Πατέρων καί είχε συλλάβει τήν πεμπτουσία τής διδασκαλίας τους. Καταλάβαινα ότι εξέφραζε τήν διδασκαλία τών αγίων Πατέρων μέ έναν σύγχρονο τρόπο, χωρίς όμως νά τά αλλοιώνη, χωρίς νά είναι νεοπατερικός ή μεταπατερικός θεολόγος. Ο προφορικός λόγος του ήταν μιά ζωντανή αφομοιωμένη τροφή. Ο ίδιος είχε γνωρίσει τόν σχολαστικισμό καί τόν ηθικισμό τών δυτικών Χριστιανών στήν Αμερική, γνώρισε δέ καί τόν ησυχασμό σέ διαφόρους αγιορείτες καί ασκητές καί γι' αυτό ο λόγος του ήταν αυθεντικός, ορθόδοξος. Είναι χαρακτηριστικά τά όσα είπε σέ μιά ομιλία του:

«Εγώ, επειδή πέρασα τά στάδια τής σχολαστικής θεολογίας στήν δική μου ζωή, όταν ήλθα στήν Ελλάδα μού έκανε μεγάλη εντύπωση όταν έβλεπα τούς σημερινούς ορθοδόξους θεολόγους στό Πανεπιστήμιο τών Αθηνών νά ζητούν συγγνώμη από όλο τόν κόσμο, γιατί καί εμείς δέν είχαμε σχολαστική θεολογία, όπως έχουν οι δυτικοί καί σταματήσαμε στούς Πατέρες τής Εκκλησίας μέχρι τόν Δαμασκηνό καί τόν Ισίδωρο Σεβίλλης ή τόν Μέγα Φώτιο».

Έτσι, μελετώντας τά κείμενα τού π. Ιωάννου Ρωμανίδη διέκρινα τόν καθαρό, ορθόδοξο, πατερικό λόγο, ο οποίος στήν πραγματικότητα απαντούσε σέ όλες τίς προκλήσεις τής δυτικής θεολογίας, αλλά καί τής δικής μας θεολογίας πού είχε επηρεασθή από τήν σχολαστική θεολογία, δηλαδή τόν σχολαστικισμό καί ηθικισμό. Ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης, μέ τόν λόγο του καί τά γραπτά του, είχε έναν σημαντικό στόχο, παρουσίαζε τήν καθαρή διδασκαλία τών Πατέρων τής Εκκλησίας, πού ήταν ησυχαστική καί θεωτική.

3. Πώς εργάσθηκα γιά νά ολοκληρώσω τό δίτομο έργο τής «εμπειρικής δογματικής»

Όσοι ασχολούνται μέ τό γράψιμο, πού καί αυτό είναι ένα χάρισμα τού Θεού καί μιά τέχνη, γνωρίζουν ότι δέν είναι εύκολο έργο. Τό έργο αυτό είναι στήν πραγματικότητα καλλιτεχνικό, όπως η ζωγραφική καί άλλες τέχνες, πού πολλές φορές κανείς δυσκολεύεται γιά νά συντονίση τήν σκέψη καί τόν σκοπό μέ τόν διατυπωμένο λόγο. Πολύ περισσότερο τό επιστημονικό έργο είναι δυσχερές, γιατί πρέπει κανείς νά συγκεντρώση πολύ υλικό καί θά πρέπει νά τό τιθασεύση καί στήν συνέχεια νά τό συρράψη μέ έναν βασικό σκοπό.

Αυτήν τήν δυσκολία τήν αισθάνθηκα κυρίως στήν συγγραφή αυτού τού έργου. Μέ κούρασε περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο βιβλίο στήν σύνθεση καί τήν ολοκλήρωση. Βέβαια, μέ βοήθησαν πολλά πνευματικά μου παιδιά σέ διάφορες φάσεις τού έργου, τούς οποίους ευχαρίστησα στόν πρόλογο τού Α’ Τόμου, δηλαδή μέ βοήθησαν στήν συλλογή κασετών, στήν απομαγνητοφώνησή τους, στό πέρασμα τών απομαγνητοφωνήσεων στόν υπολογιστή, στήν ευρετηρίαση τών κειμένων. Στήν συνέχεια εγώ έπρεπε νά επιλέξω τά θεολογικά χωρία καί νά τά ξεχωρίσω μέσα από πληθώρα άλλων αναφορών. Καί κατ’ αυτόν τόν τρόπο συγκέντρωσα πάνω από δυό χιλιάδες μεγάλα ή μικρά χωρία από τίς απομαγνητοφωνημένες ομιλίες ή παραδόσεις του.

Γιά ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, σχεδόν έναν χρόνο, μελετούσα γιά τό ποιά μορφή θά πάρη η επεξεργασία τού θέματος καί πώς θά παρουσιασθή η «εμπειρική δογματική». Όταν κατέληξα στό σχήμα πού έπρεπε νά λάβη, άρχισε η δυσχέρεια τού χωρισμού τού υλικού κατά μεγάλες ενότητες, κεφάλαια, υποκεφάλαια, υποδιαιρέσεις. Καί στήν συνέχεια ακολούθησε τό εξαιρετικά δύσκολο έργο νά συνδέσω καί νά συρράψω τά χωρία, καθώς επίσης νά γεμίσω τυχόν κενά μέσα από τήν σκέψη τού π. Ιωάννου, γιά νά μή αλλοιωθή ο λόγος του. Γιά τόν λόγο αυτόν ανέτρεξα καί διάβασα όλα τά γνωστά καί άγνωστα κείμενά του, γραμμένα κυρίως στήν αγγλική γλώσσα καί τά οποία δέν έχουν δημοσιευθή μεταφρασμένα στά ελληνικά. Είναι γνωστόν ότι ο π. Ιωάννης πέρασε τόν περισσότερο χρόνο τής ζωής του στήν έρευνα, παρά στό γράψιμο, αλλά καί τό μεγαλύτερο τμήμα τών επιστημονικών του ερευνών είναι γραμμένο στήν αγγλική γλώσσα καί είναι ακόμη αμετάφραστο.

Γιά τήν συγγραφή διαφόρων κειμένων μου, χρησιμοποιώ τρείς τρόπους, ήτοι τόν υπολογιστή, τήν υπαγόρευση καί τήν ιδιόχειρη γραφή. Τό έργο αυτό «Εμπειρική Δογματική», πού τελικά ολοκληρώθηκε σέ 850 περίπου σελίδες, γράφηκε ολόκληρο ιδιοχείρως, μέ μολύβι, γιατί μέ διευκόλυνε στήν σύνθεση τών δεκάδων καί εκατοντάδων αποσπασμάτων τού π. Ιωάννη Ρωμανίδη πού είχα υπ' όψιν μου.

Πάντως, δέν γνωρίζω άν πέτυχα απόλυτα αυτήν τήν σύνδεση, πράγμα πού θά τό πούν οι αναγνώστες. Τό γεγονός είναι ότι επειδή ο π. Ιωάννης ομιλούσε μέ πυκνό λόγο καί τρόπο καί επανελάμβανε τίς ίδιες απόψεις, αφού συνήθως δέν είχε κατά τήν ομιλία του ένα σχεδιάγραμμα, καί οι ομιλίες πού είχα υπ’ όψη μου ήταν από διαφορετικούς χρόνους καί από διαφορετικά ακροατήρια, γι’ αυτό ήταν επόμενο νά δυσκολευθώ στήν οργάνωση καί τόν διαχωρισμό, κατά ενότητες, τού υλικού πού συγκέντρωσα. Επίσης, πρέπει νά υπογραμμίσω ότι κάθε τόμο τόν δούλευσα μέ διαφορετικό τρόπο, πού δέν είναι κατάλληλη η ώρα νά αναλύσω.

Αυτή ήταν η πρώτη καταγραφή. Στήν συνέχεια έπρεπε νά ξεκαθαρισθούν τά κεφάλαια ακόμη περισσότερο, νά ευρεθούν τά επαναλαμβανόμενα χωρία καί νά αποφασισθή ποιό θά παραμείνη καί ποιό θά απομακρυνθή. Διάβασα κάθε τόμο προσεκτικά οκτώ μέ δέκα φορές καί κάθε φορά έκανα τίς αναγκαίες διορθώσεις. Ακόμη καί τώρα πού τό διαβάζω δέν τό χορταίνω, αλλά καί βρήκα μερικά ορθογραφικά καί φραστικά λάθη, τά οποία θά διορθωθούν στήν δεύτερη έκδοση.

Επί πλέον, έδωσα αυτά τά κείμενα καί σέ διάφορα πνευματικά μου παιδιά, καθηγητές Πανεπιστημίων, Θεολόγους, Κληρικούς, μοναχούς, γιά νά διατυπώσουν τίς κρίσεις τους. Σέ πολλά σημεία οι παρατηρήσεις τους μέ βοήθησαν νά βελτιώσω τό κείμενο καί έτσι έλαβαν οι δύο Τόμοι τήν τελική τους μορφή. Επίσης καί κυριολεκτικά τήν τελευταία στιγμή, πρίν νά αρχίση η εκτύπωση, έκανα διορθώσεις. Τήν μεγαλύτερη βοήθεια μού προσέφερε ο Αρχιμ. Καλλίνικος Γεωργάτος, σέ όλες τίς φάσεις τής συγγραφής καί τής επεξεργασίας τού έργου.

Πάντως, παρά τό ότι τό έργο ήταν δυσχερές καί παρά τό ότι δέν υπήρχε κάποια παρόμοια δογματική γιά νά τήν έχω ως πρότυπο, οπότε τό έργο είναι κατ' εξοχήν πρωτότυπο, εν τούτοις τό έκανα μέ μεγάλη χαρά καί μπορώ νά προσθέσω μέ μεγάλη έμπνευση, αλλά καί προσευχή. Δέν αισθανόμουν καθόλου κόπωση καίτοι έγραφα ιδιοχείρως τίς νυκτερινές καί πρωϊνές ώρες. Ζούσα περίπου όπως ο καλλιτέχνης ο οποίος καί όταν βρίσκεται μέσα σέ πολυκοσμία δουλεύει εσωτερικά τό θέμα του καί βιάζεται νά επιστρέψη στό σπίτι του γιά νά συνεχίση τό έργο του καί νά αποτυπώση τήν έμπνευσή του. Καί μάλιστα πολλές φορές όταν εργάζεται πολλές ώρες απορροφάται τελείως από τό αντικείμενο πού συνθέτει ή επεργάζεται. Ένα από τά σημαντικότερα κείμενα τού Β’ τόμου, τό περί σταδίων τής πνευματικής τελειώσεως (κάθαρση, φωτισμός, θέωση) τό έγραψα κατά τήν διάρκεια τών Συνεδριάσεων τής Ιεραρχίας τού Οκτωβρίου 2009, γιά πολλές ημέρες καί όμως μέ είχε απορροφήσει τελείως τό θέμα τού βιβλίου, χωρίς νά παύσω νά συμμετέχω ενεργώς στίς Συνεδριάσεις της καί νά ενημερώνω τούς δημοσιογράφους ως εκπρόσωπος Τύπου τής Ιεράς Συνόδου.

Δοξάζω τόν Θεό γι’ αυτήν τήν δωρεά καί τήν έμπνευση πού μού έδωσε. Κάποιος μού είπε ότι, διαβάζοντας τό βιβλίο, αισθάνθηκε μιά αύρα προσευχής. Αυτό αισθανόμουν καί εγώ συνθέτοντας καί ενοποιώντας τόν ζωντανό προφορικό λόγο τού π. Ιωάννη Ρωμανίδη.

4. Πώς αισθάνθηκα τόν π. Ιωάννη Ρωμανίδη, κυρίως όσο δούλευα μέ τά κείμενά του

Στούς προλόγους, τίς εισαγωγές καί τούς επιλόγους καί τών δύο τόμων έχω γράψει μερικά γιά τό θέμα αυτό καί ο αναγνώστης μπορεί νά ανατρέξη σέ αυτά. Εδώ κυρίως θά ήθελα νά τονίσω ότι αισθανόμουν ότι ο π. Ιωάννης είχε ένα είδος κατά Χριστόν σαλότητος. Συμπεριφερόταν, μιλούσε, επικοινωνούσε θεολογικά μέ τούς ανθρώπους, συμμετείχε στά Συνέδρια καί τούς διαλόγους ως ένας κατά Χριστόν σαλός. Είχε καταλήξει στήν αυθεντική θεολογία τών Προφητών, τών Αποστόλων, τών Πατέρων, κατάλαβε τί αλλοιώσεις επέφερε η σχολαστική θεολογία καί η Φραγκολατινική παράδοση, καί ήταν απόλυτος στόν λόγο του καί στίς φράσεις του, σχεδόν «τσεκουράτος».

Μεγάλωσε στό Μανχάταν τής Νέας Υόρκης, σέ ένα όμως καππαδοκικό περιβάλλον, μέ προσευχή καί νηστεία. Τίς γυμνασιακές του σπουδές τίς έκανε σέ παπικό Γυμνάσιο φοίτησε στήν Ορθόδοξη Θεολογική Σχολή τού Τιμίου Σταυρού Βοστώνης έκανε ευρύτερες σπουδές στήν προτεσταντική Σχολή τού Γέιλ κατά καιρούς σπούδασε στό Πανεπιστήμιο Κολούμπια τής Νέας Υόρκης, στήν Ρωσική Θεολογική Σχολή τού αγίου Βλαδιμήρου Νέας Υόρκης, στήν Ρωσική Θεολογική Σχολή τού αγίου Σεργίου στό Παρίσι, στήν προτεσταντική Σχολή τού Μονάχου Γερμανίας καί μετά ήλθε στήν Αθήνα γιά τήν εκπόνηση τής διδακτορικής του διατριβής. Έπειτα, έκανε διδακτορικό στήν Σχολή Ιστορίας καί Φιλοσοφίας τής Θρησκείας τού Χάρβαρντ, δίδαξε στήν Θεολογική Σχολή Τιμίου Σταυρού Βοστώνης, στήν Θεολογική Σχολή Θεσσαλονίκης καί στήν Μπελεμέντειο Θεολογική Σχολή τού Λιβάνου.

Τό σημαντικό είναι ότι μετά από τέτοιες σπουδές τά εγκατέλειψε όλα, όσα είχε μάθει, κυριολεκτικά τά απαρνήθηκε, «τά έφτυσε», κατά τό κοινώς λεγόμενο, καί μιλούσε συνέχεια γιά τήν κάθαρση τής καρδιάς, τόν φωτισμό τού νού, τήν προσευχή, τήν θεωρία τού Θεού, δηλαδή μιλούσε γιά τήν εμπειρία καί τήν θεολογία τών ησυχαστών μοναχών καί τών Πατέρων, πού τήν θεωρούσε ως τήν βάση τής ορθοδόξου θεολογίας.

Αυτόν τόν θεολογικό λόγο, μαζί μέ τίς παρατηρήσεις του γιά τήν Ρωμηοσύνη καί τήν Φραγκοσύνη, τόν περνούσε σέ Συνέδρια, σέ διαλόγους, σέ μεγάλα ακροατήρια, χωρίς νά υπολογίζη τίς αντιδράσεις τών ακροατών του. Ένας αγιορείτης Ηγούμενος πού τόν είχε ακούσει νά ομιλή καί νά εισηγήται ένα θέμα σέ συνάντηση Θεολογικών Σχολών μού είπε ότι τόν αισθάνθηκε «ως ταύρον εν υαλοπωλείω». Αυτήν τήν νοοτροπία του καί τήν ισχυρά παρρησία του τήν χαρακτηρίζω ως ένα είδος κατά Χριστόν σαλότητος. Μιλούσε στόν 20ο αιώνα μέ τήν νοοτροπία τού 4ου αιώνος, μιλούσε ως ένας ερημίτης καί Πατέρας τών πρώτων αιώνων τής Εκκλησίας, χωρίς νά υπολογίζη τίς αντιδράσεις τών ανθρώπων.

Στήν περίπτωσή του ισχύει αναλογικά ο λόγος τού αγίου Συμεών τού κατά Χριστόν σαλού, όταν πήρε απόφαση νά κατέβη στήν πόλη καί νά κτυπήση τήν υποκρισία καί τόν φαρισαϊσμό τών ανθρώπων. Τότε είπε στόν συνασκητή του: «Πίστευσον εγώ ου μένω, αλλ' εν τή δυνάμει τού Χριστού υπάγω εμπαίζων τώ κόσμω». Καί ο π. Ιωάννης ήταν ένας τέτοιος κατά Χριστόν σαλός πού ενέπαιζε τήν υποκρισία, τόν σχολαστικισμό καί τόν ευσεβισμό τών ανθρώπων τής Εκκλησίας, κυρίως τόν δυτικό χριστιανισμό πού ζούσαν στήν πράξη.

Θεωρώ σημαντική τήν σύμπτωση πού γίνεται η σημερινή παρουσίαση, ημέρα κατά τήν οποία εορτάζουν ο άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος, ένας ησυχαστής Πατέρας πού μιλούσε γιά τήν επάνοδο τού νού στήν καρδιά, καί ο άγιος Μάρκος ο Ευγενικός, ο ατρόμητος αυτός ομολογητής τής πίστεως, στήν Σύνοδο τής Φερράρας-Φλωρεντίας. Καί ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης είχε στοιχεία καί από τούς δύο αυτούς αγίους, γι' αυτό ήταν διδάσκαλος τού ησυχασμού καί ομολογητής τής ορθοδόξου πίστεως, τόσο στήν Ελλάδα, όσο καί ακτός αυτής στήν Δύση καί τήν Ανατολή.

Τό θέμα είναι πώς έφθασε στό σημείο αυτό ο π. Ιωάννης. Στήν Αμερική κατάλαβε καλά ότι οι Ορθόδοξοι βρίσκονταν σέ μιά σύγχυση, πράγμα τό οποίο παρατηρεί κανείς καί σέ άλλους χώρους. Δηλαδή, όταν ήθελαν νά αντιμετωπίσουν τούς προτεστάντες χρησιμοποιούσαν επιχειρήματα παπικά, καί όταν ήθελαν νά αντιμετωπίσουν τούς παπικούς χρησιμοποιούσαν επιχειρήματα προτεσταντικά. Αυτό σημαίνει ότι δέν είχαν δικό τους ορθόδοξο λόγο. Αυτό παρατηρούσε κανείς παλαιότερα, ίσως καί τώρα, καί σέ μερικούς δικούς μας θεολογικούς κύκλους.

Έχοντας αυτό υπ’ όψη του ο π. Ιωάννης προσπάθησε νά βρή τόν αυθεντικό ορθόδοξο λόγο. Γι’ αυτό στράφηκε στό ευχολόγιο τής Εκκλησίας, τίς προσευχές, τίς ευχές καί τόν τρόπο τών Μυστηρίων, δηλαδή τό lex orandi τής Εκκλησίας, καθώς επίσης επιδόθηκε στήν ανάγνωση τών έργων τών Πατέρων τής Εκκλησίας, ήτοι τών Αποστολικών Πατέρων, τών μεγάλων Πατέρων τών Οικουμενικών Συνόδων καί τών λεγομένων Φιλοκαλικών, δηλαδή τό lex credendi τής Εκκλησίας, όπως λέγει καί ο Andrew Sopko στό εξαιρετικό βιβλίο του Ο προφήτης τής Ρωμαϊκής Ορθοδοξίας, η θεολογία τού Ιωάννου Ρωμανίδη. Γι’ αυτό ο λόγος του είναι ατόφια ορθόδοξος. Καί επειδή ο ίδιος ήταν ευφυής καί είχε έκτακτα διανοητικά χαρίσματα, τά διετύπωνε μέ πολύ ωραίο τρόπο. Η δέ έντονη καί βαθειά φωνή του, καθώς επίσης, η ηρεμία τού λόγου του, αλλά ενίοτε καί ο παλμός του, όταν καυτηρίαζε αιρετικές αποκλίσεις μερικών ορθοδόξων θεολόγων, ενθουσίαζε τούς ακροατές του καί μετέδιδε προσωπικά βιώματα καί έδινε έμπνευση.

Σέ μερικούς έχει σχηματισθή η εντύπωση ότι ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης ήταν μονομανής καί επιθετικός εναντίον τών Φραγκολατίνων καί τού Αυγουστίνου, τόν οποίον εκείνοι εχρησιμοποίησαν γιά νά στηρίξουν τίς απόψεις τους. Πράγματι, αυτό φαίνεται από μιά πρόχειρη καί επιφανειακή ανάγνωση τών κειμένων τού π. Ιωάννη. Όμως, άν μελετήση κανείς στό βάθος τήν θεολογική του σκέψη, όπως καταγράφεται κυρίως στούς δύο τόμους τής «Εμπειρικής Δογματικής» καί σέ άλλα κείμενά του, θά διαπιστώση ότι τό όλο θεολογικό του έργο ήταν έργο ενότητας καί οδηγούσε πρός τήν ενότητα.

Ήδη έχω αρχίσει νά μελετώ αυτήν τήν πλευρά τού π. Ιωάννη καί επεξεργάζομαι τό θέμα τής ενότητας στό θεολογικό του έργο σέ τέσσερα κυρίως σημεία, ήτοι ενότητα μεταξύ Παλαιάς καί Καινής Διαθήκης, στήν ενότητα μεταξύ εβραϊκής σκέψης καί ελληνικής νοοτροπίας, στήν ενότητα μεταξύ ελληνοφώνων καί λατινοφώνων Ρωμαίων Πατέρων τών πρώτων αιώνων τής Εκκλησίας καί στήν ενότητα μεταξύ Ορθοδόξου Εκκλησίας καί άλλων Χριστιανών. Μέσα από αυτήν τήν νοοτροπία έβλεπε τό διασπαστικό έργο τών αιρετικών καί τών Φράγκων, γι' αυτό καί καταφερόταν εναντίον τους. Στήν πραγματικότητα μέσα από αυτές τίς τέσσερεις πλευρές έβλεπε τήν επιστροφή τών Χριστιανών στήν ενότητα τής πίστεως καί τήν κοινωνία τού Αγίου Πνεύματος. Αυτό όμως είναι ένα θέμα τό οποίο δέν είναι τής παρούσης ώρας.

Πρίν περατώσω τόν λόγο, θά ήθελα νά ευχαριστήσω τήν Ιερά Μονή Γενεθλίου τής Θεοτόκου - Πελαγίας, τήν Γερόντισσα Σιλουανή καί τίς μοναχές πού εξέδωσαν καί τούς δύο αυτούς τόμους, μέ πολύ μεγάλο ζήλο, αλλά νά ευχαριστήσω καί τόν Σεβ. Μητροπολίτη Θηβών καί Λεβαδείας κ. Γεώργιον, αγαπητό εν Χριστώ αδελφό, πού ευλογεί αυτήν τήν προσπάθεια, η οποία αποτελεί καί τό ιεραποστολικό έργο τής Ιεράς Μονής καί τό εργόχειρο τών μοναζουσών της. Επίσης, νά ευχαριστήσω θερμότατα τόν Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών καί Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο, ο οποίος ως Μητροπολίτης Θηβών καί Λεβαδείας προστάτευσε εμένα καί τό Μοναστήρι καί υπήρξε ο κύριος αίτιος όλου αυτού τού έργου, ακόμη καί τού εκδοτικού.

Οπωσδήποτε, θά ήθελα νά ευχαριστήσω καί όλους εσάς πού ήλθατε σήμερα στήν παρουσίαση αυτή, ιδιαιτέρως τούς τρείς εισηγητές, αλλά καί τόν κ. Αθανάσιο Σακαρέλλο, πού μού έδωσε τό περισσότερο υλικό (κασέτες), μέ τήν προτροπή νά αξιοποιήσω τήν διδασκαλία τού μεγάλου διδασκάλου τής Ορθοδόξου Παραδόσεως. Καί εύχομαι ο Θεός νά αναπαύση τήν ψυχή τού μακαριστού π. Ιωάννου Ρωμανίδη, τού Θεολόγου καί «Προφήτου τής Ρωμηοσύνης» γιά τούς κόπους πού κατέβαλε γιά νά διδάξη τήν «εμπειρική δογματική» καί, φυσικά, μέ τήν υπόμνηση ότι έχουμε καθήκον νά φροντίζουμε γιά τό πώς τό δόγμα θά γίνη τροφή καί ζωή.

Θά τελειώσω μέ έναν λόγο τού Ρώσου θεολόγου Αλέξη Χομιακώφ (1804-1860), συγχρόνου τού μεγάλου Ρώσου λογοτέχνη Φ. Ντοστογιέφσκι, ο οποίος έγραψε σέ μιά επιστολή του: «Υπάρχει ένας νόμος, τόν οποίον δέν θά βρήτε σέ ιστορικά συγγράμματα, αλλά ασφαλώς ισχύει στήν πραγματική ιστορία: ηγετικοί άνδρες δέν μπορούν νά γίνουν ηγήτορες τής δικής τους εποχής αυτοί ηγούνται μόνον εκείνων πού τούς ακολουθούν, διότι οι σύγχρονοί τους δέν είναι ακόμη έτοιμοι». Ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης ήταν ένας θεολόγος ηγέτης, πού άνοιξε δρόμους καί προοπτικές, επηρέασε οπωσδήποτε πολλούς θεολόγους τής εποχής του, άν καί η πλειονότητα δέν ήταν ακόμη έτοιμη νά τόν δεχθή, αλλά κυρίως θά επηρεάση τίς επόμενες γενιές καί θά δημιουργήση μιά άλλη αίσθηση τών θεολογικών καί εκκλησιαστικών πραγμάτων.–

Αντιγράφω απο την Εκκλησιαστική Παρέμβαση

του Ιανουαρίου 2011 , σχόλιο του μητροπολίτου Ναυπάκτου κ. Ιεροθέου, για τα 100 χρόνια απο την κοίμηση του Μεγάλου μας Παπαδιαμάντη, πιστεύοντας οτι το ήθος και η αγάπη του Ανδρός , θα μας χαρίσει λίγο θάρρος, που τόσο πολύ μας χρειάζεται στις μέρες αυτές.

«Ο "εορταστικός" Παπαδιαμάντης»

Εφέτος συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τήν κοίμηση τού Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη πού αγαπήσαμε πολύ καί αναδείχθηκε ένας από τούς μεγαλύτερους πεζογράφους καί λογοτέχνες, «ο κυριότερος εκπρόσωπος τού ηθογραφικού διηγήματος» (Μπαμπινιώτης).

Ο Παπαδιαμάντης εκοιμήθη τήν 2α πρός 3η Ιανουαρίου τού 1911 στήν πατρίδα του Σκιάθο, πού αγάπησε πολύ καί τήν διαφήμισε θαυμαστώς.

Η επέτειος αυτή έδωσε καί θά δώση τήν ευκαιρία νά γραφούν διάφορα κείμενα γιά τόν μεγάλο λογοτέχνη, νά αναλυθή τό έργο του καί νά παρουσιασθή η ταπεινή ζωή του.

Ήδη η Εκκλησία τής Ελλάδος αφιέρωσε στόν Παπαδιαμάντη τά «Δίπτυχα» τού έτους 2011 μέ κείμενο τού Σεβ. Μητροπολίτου Γουμενίσσης, Αξιουπόλεως καί Πολυκάστρου κ. Δημητρίου. Επίσης, αφιερώθηκαν ημερολόγια τών Ιερών Μητροπόλεων, όπως τής Ιεράς Μητροπόλεως Χαλκίδος, τής Ιεράς Μητροπόλεως Ελευθερουπόλεως κ.ά.

Ο Σαράντος Καργάκος σέ άρθρο του υπενθυμίζει ότι ο Παπαδιαμάντης όσο ακόμη ζούσε καθιερώθηκε ως «εορταστικός συγγραφέας», επειδή όλα σχεδόν τά έντυπα τής εποχής του, κατά τίς ημέρες τών Χριστουγέννων καί τού Πάσχα, τού ζητούσαν έναντι γλίσχρας αμοιβής νά τούς δώση πρός δημοσίευση κάποιο κείμενό του». Καί επειδή μερικοί «προοδευτικοί» τής εποχής του τόν χαρακτήριζαν συντηρητικό, ο Παπαδιαμάντης έγραψε:

«Τό επ' εμοί, εν όσω ζώ καί αναπνέω καί σωφρονώ, δέν θά παύσω, ιδίως κατά τάς πανεκλάμπρους ταύτας ημέρας, νά υμνώ μετά λατρείας τόν Χριστόν μου, νά περιγράφω μετ’ έρωτος τήν φύσιν καί νά ζωγραφώ μετά στοργής τά γνήσια ελληνικά έθη» (Εστία 31-12-2010).

Αλλά «εορταστικός» ήταν ο Παπαδιαμάντης καί κατά τήν κοίμησή του.

Ο Ιερεύς τής Σκιάθου π. Γεώργιος Ρήγας, σύγχρονος τού Παπαδιαμάντη, πού έχει προσωπική γνώση τού τρόπου πού κοιμήθηκε, διηγείται, ότι στόν γιατρό πού τόν επισκέφθηκε τού είπε:

 «Εγώ θά κάνω πρώτα τά εκκλησιαστικά καί ύστερα θά ‘ρθείς εσύ». Έπειτα, φώναξε τόν Ιερέα νά κοινωνήση.

Στήν συνέχεια, τήν παραμονή τού θανάτου του (απόγευμα 2 Ιανουαρίου) είπε:

«Ανάψτε ένα κερί, φέρτε μου ένα βιβλίο» (δηλ. εκκλησιαστικό).

Άναψαν τό κερί καί ο Παπαδιαμάντης είπε:

«Αφήστε τό βιβλίο απόψε θά ειπώ όσα ενθυμούμαι απ' έξω». Καί άρχισε νά ψάλλη τό τροπάριο τής Θ' Ώρας τής παραμονής τών Φώτων:

«Τήν χείρά σου τήν αψαμένην τήν ακήρατον κορυφήν τού Δεσπότου... έπαρον υπέρ ημών πρός αυτόν Βαπτιστά, ως παρρησίαν έχων πολλήν».

Είναι ικεσία πρός τόν άγιον Ιωάννην τόν Πρόδρομον νά πρεσβεύη στόν Θεό γιά μάς.

Ο Παπαδιαμάντης ήταν «εορταστικός» στήν ζωή, «εορταστικός καί στόν θάνατο.

Η ζωή καί ο θάνατος είναι γιορτή, γι’ αυτούς πού αγαπούν τόν Χριστό.

 Πολλοί από μάς είμαστε ανεόρταστοι, γι’ αυτό καί υποφέρουμε.

Ν.Ι.

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2011

Τί ξέρετε για τον ζεόλιθο..

Ο Ζεόλιθος είναι ένα φυσικό ένυδρο αργιλοπυριτικό υλικό με προικισμένες ιδιότητες από πλευράς χημειοσύνθεσης στοιχείων όσο και ικανότητας ιοντοανταλλαγής, δηλαδή

Ικανότητας Να Δεσμεύει Άλλα Στοιχεία Και Ακόμη Ολόκληρες Ενώσεις.

Η δυνατότητα δέσμευσης ουσιών ανέρχεται έως τριάντα (30) τις εκατό του βάρους του.

Στην πραγματικότητα αυτό συμβαίνει επειδή , είναι ένα από τα λίγα αρνητικά φορτισμένα ορυκτά στη φύση.

Ακόμη είναι αρκετά σταθερό θερμικά έως τους 600^o C.

Η ιατρική χρήση του ζεόλιθου αφορά την κρυσταλλική μορφή
 του.

Η δομική του μονάδα που είναι το  πυριτίο

είναι ηλεκτρικά ουδέτερη και  με το δομικό αλουμίνιο παρουσιάζουν αρνητικό φορτίο σε όλη την κρυσταλλική δομή.

Ένα σημαντικό στοιχείο που αφορά την δομή του είναι ότι είναι πορώδες και τα συνδεόμενα στοιχεία  του δημιουργούν κενά μεταξύ τους ή αφήνουν κενά οπότε δημιουργούνται κατά κάποιο τρόπο ειδικοί πόροι σαν κλουβιά τα οποία εγκλωβίζουν άλλα μόρια.

Η ιδιότητα της δέσμευσης άλλων μορίων αλλά και η χημική του σύνθεση μπορούν να αιτιολογήσουν γιατί μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην περίπτωση της οστεοπόρωσης ως συμπλήρωμα.

Συνήθης περιεκτικότητα του είναι Πυρίτιο έως 68% Αργίλιο έως 11% Κάλιο έως 4% Ασβέστιο έως 1% και σε μικρότερα ποσοστά Μαγνήσιο, Σίδηρο και Μαγγάνιο.

 Όλα τα στοιχεία αυτά υπάρχουν στην δομή του υπό μορφή οξειδίων.

Αλλά ας αναφερθούμε λίγο και στην οστεοπόρωση ώστε να κατανοήσουμε την ευεργετικότητα που μπορεί να έχει ο Ζεόλιθος στην αντιμετώπισή της.

“η οστεοπόρωση είναι μια σκελετική διαταραχή χαρακτηριζόμενη από απώλεια της οστικής αντοχής εκθέτοντας το άτομο σε αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κατάγματος”.

η οστεοπόρωση έχει ως αποτέλεσμα την εξασθένιση της δομής των οστών συνέπεια αρκετών παραγόντων οι οποίοι σχετίζονται με την ηλικία και την οστική λειτουργία.

Εξασθενημένη δομή οστών σημαίνει επιρρεπή οστά σε κατάγματα.           
Η Οστεοπενία (ηπιότερη, μορφή του προβλήματος) και την οστεοπόρωση (η πιο προηγμένη και σοβαρή μορφή) πλήττουν συνήθως άτομα ηλικίας άνω των πενήντα και είναι μία από τις πιο επίπονες νόσους παγκοσμίως.

Στην πραγματικότητα, περίπου το 25% των ανδρών και το 50% όλων των γυναικών ηλικίας άνω των πενήντα μπορούν να υποστούν συνέπεια  οστεοπόρωσης κάποιο κάταγμα  σε κάποια στιγμή στη ζωή τους. 

                
Η οστεοπόρωση αντιπροσωπεύει μια αλυσιδωτή αντίδραση, στην οποία πολλαπλοί παθογενετικοί μηχανισμοί συγκλίνουν στην απώλεια της οστικής μάζας και την μικροαρχιτεκτονική εξασθένηση της σκελετικής δομής.

 Και τώρα το (όπως θα λέγαμε στην βαρβαρικήν..κουφό..)

Η οστεοπόρωση είναι μια.. μεταβολική νόσος.

Η οικοδόμηση του υγιούς οστού απαιτεί την δραστηριότητα της παραγωγικής διαδικασίας της οστεο-δόμησης,

των ορμονών, των κυττάρων, και των θρεπτικών ουσιών. Οι  αναβολικοί  παράγοντες οστεοδόμησης περιλαμβάνουν την λειτουργία των ορμονών,των διάφορων θρεπτικών στοιχείων και ουσιών όπως το ασβέστιο, το μαγνήσιο, το πυρίτιο, το βόριο, ο χαλκός, το μαγγάνιο, το θείο, ο ψευδάργυρος, βιταμίνη-Δ, ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, και τέλος οι πρωτεΐνες.

Προσέξτε τώρα:

Οι Ορμόνες Του Φύλου, Η Οστική Πυκνότητα Και Η Μάζα Του Λιπώδους Ιστού

σχετίζονται στενά με την καλή κατάσταση των οστών.

 Οι ορμόνες

Η ανεπάρκεια οιστρογόνων στις γυναίκες μπορεί να μειώσει το ποσοστό δημιουργίας οστικής μάζας και να προκαλέσει την απώλεια αυτής.

Στα άτομα, οποιαδήποτε παράγοντας ή ασθένεια που προκαλεί τα χαμηλά επίπεδα οιστρογόνου ή τεστοστερόνης μπορεί επίσης να οδηγήσει στην απώλεια οστικής μάζας.

Η μέγιστη οστική μάζα, που αποκτάται από  ένα άτομο μεταξύ 16 και 25 ετών. 

Η ορμονική ισορροπία είναι ένας από τους παράγοντες απαραίτητους να φθάσουν τα άτομα στη μέγιστη οστική μάζα. 

Τα χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων  στα θηλυκά άτομα ή τα χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης στα αρσενικά κατά τη διάρκεια της εφηβείας και της  ενηλικίωσης συνδέονται με τη χαμηλότερη μέγιστη οστική μάζα.

Τα θρεπτικά στοιχεία που σχετίζονται με την οστεοπόρωση

Υποστηρίζεται ότι την για την αύξηση των οστών σημαντικό είναι το ασβέστιο αν και μόνο στο 20% του οστού έχει συμμετοχή.

Το πυρίτιο, το μαγνήσιο και τα  ιχνοστοιχεία  αποτελούν  σημαντικούς λειτουργικούς ρόλους στον κύκλο εργασιών της γένεσης και αναγέννησης των οστών.

Επιπλέον, αυτά τα στοιχεία πρέπει να είναι παρόντα σε κατάλληλες αναλογίες προκειμένου να είναι βέλτιστα τα αποτελεσματικά της διαδικασίας μεταβολισμού των οστών και της οστεοδόμησης .

Το 98% του ασβεστίου του σώματος αποθηκεύεται στα οστά μας.

Ο σκοπός του στα οστά είναι να δημιουργήσει την ακαμψία

(που μας δίνει τη διακριτική μορφή μας)

και ως αποθήκη για τις μεταβολικές ανάγκες του σώματος  όπως η μετάδοση νευρομυνημάτων, ως αντιθρομβωτικό και στην θεραπεία των πληγών.

Εξήντα τέσσερα τοις εκατό του μαγνησίου του σώματος συγκεντρώνεται στα οστά. Μια έλλειψη μαγνησίου προκαλεί επιβράδυνση στην λειτουργία των οστεοβλαστών  και την επιταχυνόμενη λειτουργία των οστεοκλαστών με αποτέλεσμα στην απώλεια οστικής μάζας.

Η επίπτωση της οστεοπόρωσης και της αποσύνθεσης δοντιών στις δυτικές χώρες μπορεί να αποτραπεί με μια υψηλή πρόσληψη  ασβεστίου.

Εντούτοις, τα δημοσιευμένα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι το αντίθετο ισχύει. Οι ασιατικοί και αφρικανικοί πληθυσμοί με μια πολύ χαμηλή εισαγωγή περίπου 300 χιλιοστογράμμων (mg) του ασβεστίου έχουν καθημερινά πολύ λίγη επίπτωση της οστεοπόρωσης.

Στην Αφρική, οι Πομαντού γυναίκες με μια λήψη  200 έως 350 mg του ασβεστίου έχουν καθημερινά τη χαμηλότερη επίπτωση της οστεοπόρωσης στον κόσμο.

Στις δυτικές χώρες με μια υψηλή εισαγωγή των γαλακτοκομικών προϊόντων, η μέση εισαγωγή ασβεστίου είναι περίπου 1.000 mg.

 Όσο υψηλότερη η εισαγωγή ασβεστίου, ειδικά υπό μορφή παστεριωμένων γαλακτοκομικών προϊόντων της αγελάδας 
(εκτός από το βούτυρο...μην γελάτε αυτό το..καταραμμένο φρέσκο πρόβειο βούτυρο με..όλα του τα λιπαρά και μόνο βοηθά στην οστεοπόρωση...Αναπνέστε! ),

τόσο υψηλότερη η επίπτωση της οστεοπόρωσης.

Τα επίπεδα ασβεστίου, μαγνησίου και φωσφόρου κρατιούνται σε μια ισορροπία από τις ορμόνες του θυρεοειδή αδένα. 

Εάν το ασβέστιο ανεβαίνει, το μαγνήσιο κατεβαίνει  και αντίστροφα.

Με μια χαμηλή εισαγωγή μαγνησίου, το ασβέστιο εξέρχεται  των οστών για να αυξήσει τα επίπεδα ασβεστίου στους ιστούς, ενώ μια υψηλή εισαγωγή μαγνησίου αναγκάζει το ασβέστιο για να εξέλθει  των ιστών και των οστών. Ειδικά δε

 μια υψηλή εισαγωγή φωσφόρου

χωρίς μια υψηλή εισαγωγή ασβεστίου ή μαγνησίου

αναγκάζει το ασβέστιο για να διαλυτοποιηθεί να εξέλθει από τα οστά και να αποβληθεί από  το σώμα με τα ούρα.

Το πυρίτιο είναι το δεύτερο πιο άφθονο στοιχείο στη γη.

Είναι ένα ουσιαστικό στοιχείο της ζώσας ύλης τόσο οι  άνθρωποι όσο και τα ζώα έχουν μια κρίσιμη ανάγκη για αυτό το στοιχείο.

Ενισχύει τη λειτουργία του σιδήρου, ασβεστίου, μαγνησίου, καλίου και βορίου.

Βρίσκεται στο θύμο αδένα, τα επινεφρίδια, το ήπαρ, η σπλήνα, το πάγκρεας και σε μεγάλες ποσότητες στα μαλλιά και τα νύχια.

Τα πυρίτιο διεγείρει το μεταβολισμό των κυττάρων και το σχηματισμό των κυττάρων.

Ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, μέσω των λεμφαδένων και επηρεάζει τις λειτουργίες του λεμφικού συστήματος.

Είναι περιεχόμενο του λεμφικού υγρού, όπως το αίμα, και δεν φέρνει μόνο τις τροφές στα κύτταρα, αλλά αφαιρεί τα όξινα απόβλητα του μεταβολισμού των τροφών,

Ακόμη το πυρίτιο δίνει ευελιξία και ελαστικότητα στις αρτηρίες και βοηθά στη διατήρηση της αρτηριακής πίεσης.

Το πυρίτιο μπορεί να είναι χρήσιμο στην πρόληψη της οστεοπόρωσης, αφού  δρα ως ρυθμιστής για το ασβέστιο και τον φώσφορο,

στοιχεία τα οποία  συμβάλουν άμεσα σε ένα υγιή φλοιό των οστών και δημιουργώντας αποθέματα ασβεστίου στα οστά. η απασβέστωση των οστών  προκαλείται από ανεπάρκεια ασβεστίου αλλά έχει άμεση σχέση με ανεπάρκεια του πυριτίου.

 Όταν πυρίτιο είναι ελλιπές στη δίαιτα, τότε και ο σχηματισμός των οστών είναι περιορισμένος.

Κάθε φαγητό, ή ποτό που δημιουργεί ένα όξινο περιβάλλον στο σώμα μπορεί να προδιαθέτουν για οστεοπόρωση.

Αυτό περιλαμβάνει αναψυκτικά (αναψυκτικά), τα τσιγάρα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και οι περιβαλλοντικοί ρύποι.

Η κατανάλωση σε περίσσεια πρωτεΐνης ή υδατανθράκων οξινίζει το σώμα,

 το οποίο για να διατηρηθεί σε μια ικανοποιητική ρύθμιση pH κινητοποιεί μηχανισμό επαναφοράς του οργανισμού σε οξύτητες γύρω στο 7,2-7,5

με κατανάλωση ασβεστίου από τα οστά.

Δηλαδή, η υπερβολική κρεοφαγία..οδηγεί στην οστεοπόρωση

Ο ρόλος του Ζεόλιθου στην πρόληψη της οστεοπόρωσης

Ένα φυσικό προϊόν που συγκεντρώνει τα πλεονεκτήματα του πυριτίου του ασβεστίου αλλά δρα και στην πρόληψη της οστεοπόρωσης είναι ο Ζεόλιθος. Ο Ζεόλιθος είναι ένα πολύ ασφαλές φυσικό υλικό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τον άνθρωπο,

Διότι Δεν Υπάρχει Καμία Πιθανότητα Συσσώρευσης Του Στο Εσωτερικό Του Σώματος Για Λελογισμένη Χρήση Και Για Ένα Χρονικό Διάστημα.

Ο χρόνος που μπορούν να παραμείνουν στο σώμα μας είναι περίπου 5 έως 7 ώρες.

Το Ανθρώπινο σώμα διατηρεί μια υγιή ισορροπία της οξύτητας pH η οποία  είναι μεγάλης ζωτικής σημασίας για την ομαλή  κυτταρική λειτουργία.


Η σπιρουλίνα, δρά βοηθητικά με το ζεόλιθο, παρέχοντας άφθονα ιχνοστοιχεία στον οργανισμό.

Μια ήπια μορφή αλκαλικότητας του ανθρωπίνου σώματος είναι πολύ σημαντική για τη διατήρηση των βέλτιστων συνθηκών  υγείας.

Το Αίμα υποβάλλει σε ρύθμιση οξύτητας τον οργανισμό μας με διάφορους τρόπους.

Οι πνεύμονες και τα νεφρά συμμετέχουν στην ρύθμιση του pH με τη μεσολάβηση της λειτουργίας τους.

Οι νεφροί συμμετέχουν στην απομάκρυνση της περίσσειας  των κατιόντων υδρογόνου, γνωστό ως πρωτόνια, σε ένα σχετικά ήπιο ρυθμό και οι πνεύμονες στην αφαίρεση του επιπλέον του διοξειδίου του άνθρακα σε μια ταχύτερη διαδικασία.

Ο ζεόλιθος, μπορεί και συμμετέχει όπως τονίστηκε και στην εισαγωγή, στην διατήρηση του pH σώματος μέσω της αποκομιδής θα λέγαμε απλοϊκά των τοξινών και όλων εκείνων των ουσιών που είτε λόγω κακής διατροφής είτε λόγω επιβάρυνσής μας με ρύπους οδηγούν σε οξύνιση του σώματός μας.

Οι πόροι- κλουβιά του Ζεόλιθου μπορούν να εγκλωβίσουν τις τοξίνες ώστε να μην ανεβάσουν την οξύτητα στο σώμα μας και να μην προκαλέσουν τον οργανισμό μας να μεταφέρει ασβέστιο από τα οστά στους ιστούς ώστε να διατηρήσει με ρύθμιση το σώμα μας σε ελαφρώς αλκαλικό περιβάλλον.

Η συνεχής μεταφορά ασβεστίου από τα οστά στο σώμα και τα υγρά του δημιουργεί ασβεστοπενία η οποία έχει ως αποτέλεσμα να οδηγηθούμε στην οστεοπόρωση.

Η ευεργετικότητα του ζεόλιθου δεν εξαντλείται όμως στην δομή του και στην ικανότητά του να ιοντοανταλλαγής αλλά και στην σύνθεσή του.

το πυρίτιο που περιέχει δρα ως ρυθμιστής για το ασβέστιο και τον φώσφορο, στοιχεία τα οποία  συμβάλουν άμεσα σε ένα υγιή φλοιό των οστών και δημιουργώντας αποθέματα ασβεστίου στα οστά.

Πηγές.

1.      Elmore AR. Final report on the safety assessment of aluminum silicate, calcium silicate, magnesium aluminum silicate, magnesium silicate, magnesium trisilicate, sodium magnesium silicate, zirconium silicate, attapulgite, bentonite, Fuller’s earth, hectorite, kaolin, lithium magnesium silicate, lithium magnesium sodium silicate, montmorillonite, pyrophyllite, and zeolite. Int J Toxicol. 2003;22 Suppl 1:37-102.

2.     Keeting Philip E., Oursler Merry Jo, Wiegand Karl E, Bonde Susan K.,  Spelsberg Thomas C.,  Riggs M.D B. Lawrence. Zeolite a increases proliferation, differentiation, and transforming growth factor β production in normal adult human osteoblast-like cells in vitro. Journal of Bone and Mineral Research Volume 7, Issue 11, pages 1281–1289, November 1992.

3.     Klint, D, Arvidsson, P, Blum, Z and Eriksson, H (1994) Protein Expression and Purification, 5, 569–576.

4.     Klint, D and Eriksson, H (1997) Protein Expression and Purification,10, 247–255.

5.     Mandrup, G (1992) Trends in Analytical Chemistry, 11,389–395.